Tworzenie formy określonej rzeczowników

Forma określona i nieokreślona rzeczowników to jeden z trudniejszych tematów w norweskiej gramatyce.

 

Istnieje wiele zasad na określenie, kiedy należy używać formy określonej i nieokreślonej rzeczowników. Wiele z tych zasad jest dla nas Polaków abstrakcyjnych, jeśli nie mieliśmy wcześniej styczności z językiem, który używa określoności rzeczowników.

 

Mam dwie dobre wiadomości 🙂

 

Pierwsza jest taka, że jeśli znacie język angielski, możecie wyobrazić sobie, o czym mówimy. Zróbmy małe porównanie:

 

Powyższe formy odpowiadają sobie w obu językach. Angielskie a house, to norweski rzeczownik nieokreślony et hus. Z kolei angielski the house, to odpowiednik norweskiego rzeczownika huset.

 

Druga dobra wiadomość jest taka, że o ile wybór pomiędzy formą określoną i nieokreśloną może być momentami trudny, tak tworzenie formy określonej rzeczowników jest bardzo łatwe 🙂

 

Zacznijmy zatem od teorii tworzenia formy określonej rzeczowników.

 

Liczba pojedyncza rzeczowników w formie określonej

 

W liczbie pojedynczej formę określoną rzeczowników tworzymy poprzez dodanie do rzeczownika końcówek: -a, -en lub –et. Wybór odpowiedniej końcówki zależy od rodzaju rzeczownika, który określamy.

Do rzeczowników rodzaju żeńskiego dodamy -a (np. jenta, stua), do rzeczowników rodzaju męskiego dodamy końcówkę -en (np. filmen, koppen), a rzeczowniki w rodzaju nijakim dostaną końcówkę -et (np. huset, eplet).

Dlatego też, przy tworzeniu formy określonej rzeczowników, powinniśmy się przede wszystkim zastanowić jakiego rodzaju jest dany rzeczownik. To nie będzie problemem, jeśli wiemy jaki rodzajnik ten rzeczownik ma w formie nieokreślonej. Spójrzmy na przykłady:

Jak widzimy na powyższych przykładach, rodzajnik „dokleja” się do rzeczownika. W przypadku rodzaju męskiego i nijakiego jest to dokładne przeniesienie rodzajnika z początku na koniec wyrazu. W rodzaju żeńskim początkowe ei- staję się -a doklejonym do rzeczownika.

 

Uwaga!

Pamiętaj, że rodzajniki ei, en i et są rodzajnikami nieokreślonymi. Oznacza to, że po stworzeniu formy określonej, nie będziemy ich już umieszczać przed określonym rzeczownikiem. Dlatego też należy pamiętać, ale nie tworzyć tego typu błędnych, lecz często pojawiających się form:

*** en jenta***

 

Uwaga!

Przypominam o zasadzie wymowy w języku norweskim, która mówi o tym, że w formie określonej rzeczowników rodzajnu nijakiego (et) ostatnie t w słowie jest nieme (nie czytamy go):

np. huset  [wymowa: huse]

 

Liczba mnoga rzeczowników w formie określonej

W liczbie mnogiej sprawa wygląda nieco prościej, gdyż końcówka -er, której używaliśmy przy rzeczownikach w formie nieokreślonej, zmieniona zostaje na -ene. Ta zasada dotyczy rzeczowników we wszystkich rodzajach (zarówno żeński, męski jak i nijaki). Spójrzmy na przykłady:

jenter – jentene

stuer – stuene

filmer – filmene

kopper – koppene

epler – eplene

hus – husene

 

Uwaga!

Jednosylabowe rzeczowniki w rodzaju nijakim, które w liczbie mnogiej nieokreślonej nie dostawały końcówki -er (np. mange hus, mange bord), w liczbie mnogiej w formie określonej dostają końcówkę -ene, tak samo jak wszystkie inne rzeczowniki (husene, bordene).

 

Uwaga!

Nie możemy zapomnieć, że w języku norweskim część rzeczowników zalicza się do grupy rzeczowników nieregularnych. Oznacza to, że będą odmieniały się one inaczej, niezgodnie z powyższymi zasadami. Takie rzeczowniki posiadają również nieregularną liczbe mnogą w formie nieokreślonej. Rzeczowniki nieregularne są tematem na osobny artykuł. Poniżej podaję Wam jednak formy odmiany nieregularnych rzeczowników opisujących członków rodziny, gdyż wiem, że są to słowa często pojawiające się w codziennych rozmowach.

Czy rozumiesz już teorię zagadnienia? Czas na ćwiczenia z tworzenia formy określonej rzeczowników w języku norweskim.

Zrozumienie zasad tworzenia formy określonej rzeczowników to tylko jeden element w drodze do opanowania języka norweskiego. Najważniejsza jest praktyka! Jeśli potrzebujesz pomocy w przejściu na kolejny poziom znajomości norweskiego, sprawdź nasze kursy grupowe.