Odmiana czasownika w czasie teraźniejszym

Odmiana czasownika

Kolejne zagadnienie norweskiej gramatyki, które pojawia się na początku drogi z nauką języka norweskiego, to nauka odmiany czasownika.

 

Na nasze szczęście, czasowniki norweskie nie odmieniają się przez osoby, a jedynie zmieniają swoją formę w zależności od czasu, o którym mówią. Niezależnie od osoby gramatycznej, czyli niezależnie od tego czy czynność wykonuję ja czy oni, czasownik będzie w takiej samej formie.

 

Niemniej jednak, aby móc stworzyć poprawne zdanie w języku norweskim, musimy wiedzieć jak zamienić bezokolicznik (czyli taką formę czasownika, którą znajdziemy w słowniku), na formę osobową czasownika (czyli formę odmienioną).

 

Bezokolicznik

Bezokolicznik (infinitiv), czyli forma bezosobowa czasownika, poprzedzony jest w języku norweskim literą å i często (ale nie zawsze) kończy się samogłoską -e.

 

Czasowniki regularne

Aby od bezokolicznika utworzyć formę osobową w czasie teraźniejszym (presens), należy opuścić literę å z początku słowa oraz w większości przypadków, dodać do niego końcówkę -r:

 

Bezokolicznik

Czasownik w czasie teraźniejszym

å spise (jeść)

spiser

å lese (czytać)

leser

å tenke (myśleć)

tenker

å like (lubić)

liker

å bo (mieszkać)

bor

å dra (jechać)

drar

å gå (iść)

r

å bli (zostać)

blir

 

norweska gramatyka

Czasowniki nieregularne

Natomiast niektóre czasowniki odmieniają się w czasie teraźniejszym w sposób nieregularny: zasada z opuszczeniem początkowego å nadal obowiązuje, ale zmienia się końcówka czasownika. Oto lista najważniejszych wyjątków:

 

Bezokolicznik

Czasownik w czasie teraźniejszym

å være (być)

er

å gjøre (robić)

gjør

å si (powiedzieć)

sier

å vite (wiedzieć)

vet

å spørre (pytać)

spør

 

Czasowniki modalne

Uwaga!

Pamiętajmy, że wszystkie czasowniki modalne mają w języku norweskim nieregularną odmianę w czasie teraźniejszym:

å kunne – kan (móc, potrafić)

å måtte – må (musieć)

å skulle – skal (mieć powinność, lub do wyrażania przyszłości)

å ville – vil (chcieć)

å burde – bør (należałoby)

 

uzycie czasownika w zdaniu

 

Odmiana czasownika przez osoby

Tak jak wspomniałam wcześniej, w norweskim czasownik nie odmienia się przez osoby, tak więc będzie miał tą samą formę we wszystkich osobach:

Jeg leser.

Du leser.

Hun leser.

Han leser.

Vi leser.

Dere leser.

De leser.

 

Użycie dwóch czasowników w zdaniu

Należy pamiętać o tym, że w języku norweskim w zdaniu może występować tylko jeden czasownik w formie osobowej (w tym wypadku w czasie teraźniejszym), tak samo jak w języku polskim – nie mówimy „*Lubię chodzę na spacery”, ale „lubię chodzić na spacery”. To właśnie czasownik w formie osobowej umieszczamy na drugim miejscu w zdaniu. Każdy kolejny czasownik będzie występował zatem w formie bezokolicznika:

 

Jeg liker å lage mat. (Lubię gotować.)

Han prøver å lese ei norsk bok. (On próbuje czytać norweską książkę.)

De pleier å jobbe mye. (Oni mają w zwyczaju pracować dużo.)

 

Użycie czasownika przy czasowniku modalnym

Uwaga!

Pamiętajmy, że w przypadku zdań gdzie czasownikiem w formie osobowej są czasowniki modalne, opuszczamy å przy bezokolicznikach po nich występujących:

 

Hun kan komme i morgen. (Ona może przyjść jutro.)

Jeg skal studere norsk. (Będę studiował norweski.)

Dere vil drikke Cola. (Chcecie napić się Coli.)

Han bør spise litt sjokolade. (On powinien zjeść trochę czekolady.)

Vi gjøre det nå. (Musimy to zrobić teraz.)

 

norweski w oslo i online

 

A teraz czas na quizz ze zdobytej wiedzy 🙂

SPRAWDŹ SIĘ!
TEST: Czasownik w czasie teraźniejszym

Uzupełnij lukę lub wybierz poprawną odpowiedź.

1. (å ha) Han _________ to brødre og ei søster.




2. (å snakke) _________ du tysk?




3. (å være) Anna _________ ikke polsk.




4. (å ville) Jeg _________ gjerne drikke cola, takk.




5. (å spørre) Cecilie _________ læreren om hjemmelekser.




6. (å vite) _________ du hvor postkontoret er?




7. (å kunne) _________ du gå med meg?




8. (å skulle) I dag _________ jeg lære norsk.




9. (å sitte) Hvor _________ Ulf?




10. (å si) Nå _________ jeg ingenting.




11. (å gjøre) Hva _________ du der?




12. (å måtte) Vi _________ dra på jobb i morgen.




13. (å ringe) Hvem _________ du nå?




14. (å burde) Du _________ gå til tannlege.




15. Britt _________ kylling med grønnsaker.




16. _________ politi?




17. De _________ veldig mye nå.




18. Barna _________ mye sukker.




19. _________ henne?




20. Vi _________ bøker.

Test zakończony!
Jeśli chcesz zachować wyniki, podaj nam Twój adres e-mail, a my wyślemy je do Ciebie.
W przeciwnym razie naciśnij przycisk sprawdź.
Imię
Email

 

Pamiętaj, że nauka postępuje najszybciej pod okiem specjalisty. Jeśli chcesz szybko opanować podstawy języka norweskiego, zapisz się na jeden z naszych kursów stacjonarnych w Oslo lub grupowych kursów online.

 

Nie zapomnij również sprawdzić naszych starszych artykułów na blogu oraz interaktywnych ćwiczeń online.