Norweskie słowa i zwroty, które słyszysz (prawie) codziennie, a nie wiesz co oznaczają

słowa i zwroty w języku norweskim

Poniżej znajdziesz listę słów i wyrażeń w języku norweskim, których często uczymy się już na początku naszego pobytu w Norwegii, a czasem długo nie zastanawiamy się nad tym co one tak naprawdę oznaczają.

 

Mam nadzieję, że odkrycie ich dosłownego znaczenia będzie dla Ciebie interesującym zaskoczeniem 🙂

 

jernbanetorget /jærnbanetorge/

 

Jedno z moich ulubionych słów. Rozkładanie tego słowa na części pierwsze i zaskoczenie uczniów po odkryciu jego znaczenia zawsze sprawiają mi mnóstwo przyjemności. Jernbanetorget to jedno z tzw. sammensatte ord, czyli słów złożonych. Badania wskazują na to, że w codziennych rozmowach Norwegowie używają nawet 70% tego typu słów!

 

Słowa złożone funkcjonują w języku norweskim jako usprawnienie komunikacji. Zamiast mówić et bord laget av tre powiemy trebord! Zamiast en student som studerer økonomi powiemy økonomistudent!

 

Najważniejszą zasadą tworzenia takich słów jest to, że to ostatnie słowo determinuje znaczenie całości konstrukcji, a każde kolejne słowo poprzedzające je, w jakiś sposób je opisuje, określa. Na przykład:

 

hytteferie będzie oznaczało wakacje w chatce

feriehytte będzie oznaczało chatkę wakacyjną

 

Co mówi nam to o jernbanetorget? Przyjrzyjmy się podziałowi tego słowa:

 

jern-bane-torg-et

 

jern – żelazo

bane – kolej

torg – targ/plac

et – rodzajnik określony nijaki

 

Skoro słowa złożone musimy czytać od końca przeczytamy, że jernbanetorget oznacza plac kolei żelaznej, czyli dworzec kolejowy!

 

t-bane

 

Idąc tropem komunikacyjnym przyjrzymy się słowu t-bane. Przy analizie poprzedniego słowa dowiedzieliśmy się, że bane oznacza kolej. Możemy domyślić się, że t będzie skrótem. Od czego? Od tunelu 🙂 t – tunnel

 

t-bane = tunnel bane = kolej w tunelu = metro

 

ha det bra /ha de bra/

 

Klasyk. Jedno z pierwszych wyrażeń, których uczymy się po przyjeździe do Norwegii. Oznacza do widzenia/pa. Zastanawialiście się jednak co ono oznacza?

 

å ha oznacza mieć

W tym wypadku słowo ha jest w trybie rozkazującym – miej!

det – to

bra – dobrze

 

ha det bra = miej to dobrze = dobrego!

 

vær så god /waszegu/

Znaczenie: proszę bardzo!

 

Kolejny raz analizujemy tryb rozkazujący czasownika. Vær jest formą rozkazującą czasownika værebyć. Oznacza zatem bądź!

så – tak

god – dobry

 

vær så god = bądź tak dobry

 

vær så snill

Znaczenie: proszę! (w kontekście prośby o coś)

 

Bardzo podobna sytuacja do poprzedniego przykładu. Tym razem rozkładając ten zwrot na części pierwsze dostaniemy:

vær – bądź

så – tak

snill – miły, uprzejmy

 

vær så snill = bądź tak miły/uprzejmy

 

dørene lukkes

To słowa, które słyszymy w metrze na każdej stacji.

 

dørene – liczba mnoga, forma określona rzeczownika drzwi

å lukke – zamykać

 

S które pojawia się na końcu czasownika oznacza, że jest on w formie pasywnej, czyli że nie ma w zdaniu osoby wykonującą czynność zamykania. Przetłumaczymy ten zwrot zatem jako:

 

dørene lukkes = drzwi zamykają się

 

takk skal du ha

 

Jeden z najczęściej używanych zwrotów na powiedzenie: dziękuję! Jak rozłożymy go na części pierwsze?

 

takk – podziękowanie

skal – określenie czasu przyszłego

du – ty

ha – mieć

 

Takk skal du ha = będziesz miał podziękowania = dziękuję!

 

hjertelig takk /jartli takk/

 

Kolejny sposób na wyrażenie podziękowania. Nie tak popularny jak takk skal du ha, ale nadal słyszany w codziennych rozmowach. Czasem słychać go w połączeniu z tusen (tusen hjertelig takk), a czasem w skrócie bez takk (hjertelig).

 

hjerte – serce

hjertelig – serdeczny

takk – podziękowanie

 

hjertelig takk = serdeczne podziękowania = dziękuję serdecznie!

 

vi ses! – det gjør vi!

 

vi ses – do zobaczenia

 

Formę czasownika ses możemy porównać do wcześniejszego przykładu czasownika pasywnego lukkes. To ostatnie s w słowie, to tak zwane s-pasywne, które sprawia, że z czasownika czynnego vi ser – widzimy, zamienimy go na pasywny vi ses – widzimy się.

 

W tym przykładzie chciałam się jednak skupić na odpowiedzi – det gjør vi!

 

To wyrażenie jest tzw. krótką odpowiedzią (szczegółowe zasady ich tworzenia to temat na osobny artykuł). Krótko mówiąc chodzi o to, że zamiast odpowiedzieć tylko tak lub nie, odpowiemy tak, zrobimy to! lub nie, nie zrobimy tego! (jeśli znasz język angielski, to znasz te formy pod postacią yes, we do! no, we don’t!).

 

Det gjør vi (ja, det gjør vi) = zrobimy to (tak, zrobimy to)

 

Zatem

 

Vi ses! – Det gjør vi! = Widzimy się! – Tak, zrobimy to!

 

Mam nadzieję, że informacje zawarte w tym artykule były dla Ciebie ciekawe! 🙂

Śledź blog, aby nie przegapić nowych ćwiczeń i artykułów, a w międzyczasie zapoznaj się ze starymi wpisami na blogu pełnymi wiedzy i teorii zasad użycia języka norweskiego.

 

Nie przegap też naszych interaktywnych ćwiczeń online.

 

Pamiętaj, że nauka języka obcego postepuje najszybciej pod okiem specjalisty. Nasze lektorki zadbają o Ciebie na jednym z naszych kursów norweskiego w Oslo lub online.