Jak otworzyć firmę w Norwegii – poradnik dla laika

Wiele osób przyjeżdżających do Norwegii decyduje się na otwarcie własnej działalności gospodarczej. Zastanawiasz się dlaczego? Z pewnością prowadzenie firmy w Norwegii niesie za sobą wiele plusów.

Czy otwarcie firmy w Norwegii jest skomplikowane?

Pierwszym plusem posiadania działalności gospodarczej w Norwegii jest łatwość jej zarejestrowania. W zależności od typu działalności może to być zupełnie darmowe lub kosztować kilka tysięcy koron, a sam proces rejestracji jest szybki i odbywa się w całości online poprzez portal Altinn.

Formy działalności w Norwegii

Dwie najpopularniejsze formy działalności gospodarczej w Norwegii to ENK (Enkeltpersonforetak) oraz AS (Aksjeselskap).

Enkeltpersonforetak

Ta pierwsza to jednoosobowa działalność gospodarcza i jest przeznaczona przede wszystkim dla osób, które swoją działalność będą wykonywać samodzielnie i które nie planują zatrudniać pracowników.

Trzeba jednak podkreślić, że ENK to nie tylko prawdopodobny brak pracowników, to również pełna odpowiednialność finansowa i prawna właściciela firmy. W tym typie działalności finanse firmy są również Twoimi finansami prywatnymi. Jeśli firma wpadnie w kłopoty finansowe, będziesz za nie odpowiadać również Twoim prywatnym majątkiem, np. domem.

Otrzymywanie wynagrodzenia z ENK

Zaletą posiadania tej formy działalności jest bezpośrednie pobieranie wynagrodzenia z dochodów firmy, bez konieczności “zatrudnienia” siebie w firmie, a co tym idzie bez ponoszenia kosztów z tym związanych, takich jak AA (Arbeidsgiveravgift) czy OTP (obligatorisk tjenestepensjon).

Aksjeselskap

AS czyli aksjeselskap to spółka akcyjna. Koszt otwarcia spółki akcyjnej jest nieco wyższy niż ENK, jest to kilka tysięcy koron opłaty urzędniczej. Aby otworzyć AS musisz również wpłacić na konto firmy kapitał początkowy w wysokości 30 000 koron. Te środki są jednak dostępne do użycia na poczet działalności firmy natychmiast po jej założeniu.

AS to również pełne bezpieczeństwo. W przypadku problemów finansowych firmy (które nie są jawnym oszustwem ze strony właściciela/akcjonariusza) zagrożony jest jedynie kapitał firmy. Kapitał prywatny akcjonariusza (np. dom czy oszczędności) nie są wykorzystane do spłaty długów firmy.

Otrzymywanie wynagrodzenia z AS

Konsekwencją rozdzielenia majątku firmy od majątku prywatnego jej właścicieli jest dużo bardziej uregulowany sposób wypłaty pieniędzy z firmy niż w przypadku ENK. W przypadku AS pieniądze z firmy można wypłacić dla własnego użytku tylko na dwa sposoby:

  1. W postaci wypłaty – w tym wypadku właściciel/akcjonariusz musi zostać zatrudniony w firmie jako pracownik, a wypłata brutto obarczona jest wieloma dodatkowymi kosztami związanymi z obowiązkowymi opłatami z tytułu zatrudnienia pracownika.
  2. W postaci dywidendy – w tym wypadku właściciel/akcjonariusz otrzymuje wynagrodzenie zwykle po zamknięciu roku podatkowego (najczęściej w drugiej połowie roku następnego).

Pieniądze wypłacane w formie wypłaty obarczone są mniej więcej 30% dodatkowym kosztem od kwoty brutto. Kwota netto zależy oczywiście od wysokości Twojego podatku dochodowego, jednak w większości przypadków możesz założyć, że aby otrzymać na Twój użytek prywatny 20 000 koron, Twoja firma musi ponieść łączny koszt 40 000 koron.

Pieniądze wypłacane w postaci dywidendy są obarczone dwoma różnymi podatkami. Pierwszy podatek to podatek od nadwyżki dochodów firmy w roku podatkowym. Drugi podatek to prywatny podatek od otrzymania dywidendy.

System podatkowy Norwegii jest jednak niezmiernie sprawiedliwy i niezależnie od tego czy pobierasz wypłatę czy dywidendę, ostateczny podatek związany z tym dochodem będzie bardzo podobny. Nie musisz zatem kierować się sposobem wypłaty w celu próby zapłacenia niższego podatku – nie powiedzie się to 🙂

Księgowi polecają, aby pobierać wynagrodzenie w postaci wypłaty do osiągnięcia kwoty 6G, czyli 6-krotności kwoty podstawowej. Kwota ta zmienia się co roku i wynosi ok 640 000 kr.

Zalecenie to wiąże się z tym, że 6G to maksymalna kwota od jakiej można otrzymać świadczenia socjalne (w przypadku choroby, utraty pracy czy ciąży). Wypłacając tę kwotę w formie wypłaty otrzymasz proporcjonalnie wysokie świadczenia socjalne w przypadku sytuacji losowych.

Koszty prowadzenia firmy w Norwegii

Dobra wiadomość i powód, dla którego tak wielu przyjezdnych prowadzi działalność gospodarczą w Norwegii, to brak stałych opłat związanych z prowadzeniem firmy. Nie mówię tutaj oczywiście o wynajmie powierzchni użytkowych, kredytach na sprzęty czy wypłatach dla pracowników, a jedynie o kosztach urzędowych.

Wszystkie opłaty okresowe związane z prowadzeniem firmy są proporcjonalne do jej dochodów. Jeśli zatrudniasz się sam w swojej firmie i pracujesz głównie w lecie, a w zimie masz mało zleceń, nie musisz obawiać się o koszty – jeśli nie będziesz wypłacał sobie wypłaty w tym czasie, nie poniesiesz żadnych kosztów urzędowych. Składki zdrowotne i AA (opłata pracodawcy) są proporcjonalne do wypłaty – nie ma wypłaty, nie ma kosztów.

Język obcy i prowadzenie działalności gospodarczej w Norwegii

Aby móc prowadzić działalność gospodarczą w Norwegii, musisz posługiwać się językiem angielskim lub norweskim, aby móc pozyskać klientów i również być w stanie zdobyć informacje niezbędne do poprawnego prowadzenia firmy.

Oczywiście jest możliwość oddania części pracy księgowym czy konsultantom, którzy pomogą nam w zrozumieniu zawiłość prawnych prowadzenia firmy w Norwegii, są to jednak dodatkowe koszty, których możemy uniknąć, jeśli znamy język norweski lub angielski i potrafimy te ogólnodostępne informacje zdobyć sami.

Języka norweskiego możesz nauczyć się szybko na kursach grupowych szkoły Norweski dla Polaków. Szczegóły zbliżających się kursów znajdziesz na TEJ STRONIE.

Minusy prowadzenia właśnej działalności gospodarczej

Norwegia jest krajem pracownika. Pracownik ma dużo praw, a pracodawca dużo obowiązków i kosztów z tym związanych. W przypadku konfliktu między pracownikiem a pracodawcą, najpewniej wygra pracownik. Prawa pracowników są bardzo chronione, a zwolnienie osoby jest bardzo trudne. To dobrze – dzięki temu pracownicy są bezpieczni, ale z drugiej strony możesz zostać “uwięziony” z pracownikiem, który nie wykonuje swoich obowiązków, a którego trudno jest zwolnić.

Firma czy etat?

Prowadzenie firmy jest w Norwegii bez wątpienia stosunkowo bezpieczne i proste. Z drugiej strony prawa pracowników są ważnym elementem norweskiego środowiska pracy, a prowadząc własną firmę nie mamy okazji z tych praw korzystać.

Wybór sposobu pracy to jednak nie tylko koszty i ryzyko, to również osobiste preferencje i predyspozycje. Ostateczną decyzję o tym czy warto mieć własną firmę w Norwegii pozostawię zatem Wam 🙂